ฟังก์ชัน DURATION ใน Excel

ฟังก์ชัน DURATION ใน Excel ใช้สำหรับคำนวณค่า Macaulay Duration ซึ่งเป็นหนึ่งในเครื่องมือสำคัญที่นักลงทุนใช้ในการวัด ความเสี่ยงของพันธบัตร ต่อการเปลี่ยนแปลงของอัตราดอกเบี้ย โดยค่าดังกล่าวจะแสดงเป็นจำนวนปีที่คาดว่าจะได้รับผลตอบแทนจากกระแสเงินสดของพันธบัตรโดยเฉลี่ย

Duration ที่มากขึ้นแปลว่า พันธบัตรนั้นไวต่อการเปลี่ยนแปลงของดอกเบี้ยมากขึ้น ฟังก์ชันนี้จึงเหมาะสำหรับใช้ในการวางแผนการลงทุน วิเคราะห์ความเสี่ยง และปรับพอร์ตการลงทุนให้เหมาะสมกับสภาวะตลาด

ฟังก์ชัน DURATION เหมาะสำหรับตราสารหนี้ที่มีการจ่ายคูปองสม่ำเสมอ และช่วยให้นักวิเคราะห์สามารถประเมินความเสี่ยงแบบเชิงปริมาณได้ชัดเจนยิ่งขึ้น

ประโยชน์ของฟังก์ชัน DURATION ใน Excel

• วัดความเสี่ยงของพันธบัตรเมื่อดอกเบี้ยเปลี่ยนแปลง
• คำนวณระยะเวลาคืนทุนเฉลี่ยของกระแสเงินสดจากพันธบัตร
• ช่วยเปรียบเทียบตราสารหนี้หลายประเภท
• ใช้ประเมินความไวต่อการปรับขึ้นหรือลงของดอกเบี้ย
• ใช้ร่วมกับฟังก์ชัน PRICE, YIELD, COUPNUM เพื่อวิเคราะห์แบบมืออาชีพ

รูปแบบการใช้งาน (Syntax)

DURATION(settlement, maturity, coupon, yld, frequency, [basis])

อาร์กิวเมนต์ที่ใช้ในฟังก์ชัน DURATION มีดังนี้:

• settlement – วันที่ซื้อหรือถือครองพันธบัตร
• maturity – วันครบกำหนดของพันธบัตร
• coupon – อัตราดอกเบี้ยคูปอง (ต่อปี)
• yld – ผลตอบแทนที่ต้องการ (Yield to Maturity)
• frequency – ความถี่ในการจ่ายดอกเบี้ย:
  • 1 = รายปี
  • 2 = รายครึ่งปี
  • 4 = รายไตรมาส
• basis(ไม่บังคับ) – วิธีนับวัน:
  • 0 = 30/360 (ค่าเริ่มต้น)
  • 1 = Actual/Actual
  • 2 = Actual/360
  • 3 = Actual/365
  • 4 = 30E/360

ตัวอย่างการประยุกต์ใช้งานฟังก์ชัน DURATION ใน Excel

ตัวอย่างที่ 1: คำนวณ Duration ของพันธบัตร 5 ปี จ่ายคูปองปีละครั้ง

สมมติว่าซื้อพันธบัตรวันที่ 01/01/2024 และจะครบกำหนด 01/01/2029 จ่ายดอกเบี้ยปีละครั้งที่อัตรา 6% และคาดหวังผลตอบแทนที่ 5%

A	B	C	D	E	F
settlement	maturity	coupon	yld	freq	basis
01/01/2024	01/01/2029	6%	5%	1	0

สูตร

=DURATION(A2, B2, C2, D2, E2, F2)

หรือ

=DURATION(DATE(2024,1,1), DATE(2029,1,1), 6%, 5%, 1, 0)

• ระยะเวลาถือครอง = 5 ปี
• ดอกเบี้ยที่ได้รับ = 6% ต่อปี
• ผลตอบแทนที่ต้องการ = 5%
• Excel ใช้สูตร Macaulay Duration คำนวณจากกระแสเงินสดของคูปองและเงินต้น
• ได้ค่า Duration = 4.48 ปี

ผลลัพธ์

4.48

ตัวอย่างที่ 2: พันธบัตรแบบจ่ายดอกเบี้ยทุก 6 เดือน

สมมติว่าถือพันธบัตรครบกำหนด 3 ปี อัตราคูปอง 4% ต่อปี จ่ายทุก 6 เดือน ต้องการวัด Duration

settlement	maturity	coupon	yld	freq	basis
01/01/2024	01/01/2027	4%	4%	2	0

สูตร

=DURATION(A2, B2, C2, D2, E2, F2)

หรือ

=DURATION(DATE(2024,1,1), DATE(2027,1,1), 4%, 4%, 2, 0)

• ระยะเวลาถือพันธบัตร 3 ปี จ่ายคูปองทุก 6 เดือน
• Excel ใช้ discount cash flow ทุก 6 เดือน
• ได้ Duration = 2.86 ปี

ผลลัพธ์

2.86

ตัวอย่างที่ 3: ฟังก์ชัน DURATION ใน Excel กับพันธบัตรคูปองสูง Yield ต่ำ

A	B	C	D	E	F
settlement	maturity	coupon	yld	freq	basis
01/01/2024	01/01/2029	8%	4%	1	0

สูตร

=DURATION(A2, B2, C2, D2, E2, F2)

หรือ

=DURATION(DATE(2024,1,1), DATE(2029,1,1), 0.08, 0.04, 1, 0)

• คูปองสูง → ได้กระแสเงินสดเร็วขึ้น
• Yield ต่ำ → มูลค่าปัจจุบันของคูปองสูงขึ้น
• Duration จึงลดลงเพราะได้ผลตอบแทนเร็ว

ผลลัพธ์

4.37

ตัวอย่างที่ 4: พันธบัตร Yield สูง

A	B	C	D	E	F
settlement	maturity	coupon	yld	freq	basis
01/01/2024	01/01/2029	6%	9%	1	0

สูตร

=DURATION(A2, B2, C2, D2, E2, F2)

หรือ

=DURATION(DATE(2024,1,1), DATE(2029,1,1), 0.06, 0.09, 1, 0)

• Yield สูง → คูปองมีมูลค่าน้อยลง
• มูลค่าหลักจะตกอยู่กับเงินต้นในอนาคต
• ทำให้ Duration ยาวขึ้น

ผลลัพธ์

4.13

ตัวอย่างที่ 5: ใช้ฟังก์ชัน DURATION ใน Excel เพื่อเปรียบเทียบพันธบัตรต่างความถี่

A	B	C	D	E	F
settlement	maturity	coupon	yld	freq	basis
01/01/2024	01/01/2029	6%	5%	1	0
01/01/2024	01/01/2029	6%	5%	2	0
01/01/2024	01/01/2029	6%	5%	4	0

สูตร

=DURATION(A2, B2, C2, D2, E2, F2)

หรือ

=DURATION(DATE(2024,1,1), DATE(2029,1,1), 0.06, 0.05, 1, 0)

จากตัวอย่าง ข้อมูลทุกส่วนเหมือนกัน ยกเว้นความถี่ที่แตกต่างกัน

• ยิ่งความถี่ในการจ่ายคูปองสูง → กระแสเงินสดยิ่งกระจายเร็วขึ้น
• ส่งผลให้ Duration ลดลงเล็กน้อย

ผลลัพธ์

หมายเหตุ

• settlement ต้องน้อยกว่า maturity
• ใช้ร่วมกับฟังก์ชัน YIELD, PRICE, COUPNUM เพื่อประเมินพันธบัตรได้ครบมิติ
• Duration ไม่ได้เท่ากับ “อายุพันธบัตร” แต่คือ “น้ำหนักเฉลี่ยของกระแสเงินสด”

สรุป

ฟังก์ชัน DURATION ใน Excel เป็นเครื่องมือที่มีประโยชน์อย่างยิ่งสำหรับนักลงทุนและนักวิเคราะห์การเงินที่ต้องการวัดความเสี่ยงของตราสารหนี้ เมื่ออัตราดอกเบี้ยเปลี่ยนแปลง โดยสามารถคำนวณค่า Macaulay Duration ได้อย่างง่ายดาย ช่วยวางแผนการลงทุนได้แม่นยำยิ่งขึ้น

ข้อมูลอ้างอิง: DURATION function