ฟังก์ชัน DURATION ใน Excel ใช้สำหรับคำนวณค่า Macaulay Duration ซึ่งเป็นหนึ่งในเครื่องมือสำคัญที่นักลงทุนใช้ในการวัด ความเสี่ยงของพันธบัตร ต่อการเปลี่ยนแปลงของอัตราดอกเบี้ย โดยค่าดังกล่าวจะแสดงเป็นจำนวนปีที่คาดว่าจะได้รับผลตอบแทนจากกระแสเงินสดของพันธบัตรโดยเฉลี่ย
Duration ที่มากขึ้นแปลว่า พันธบัตรนั้นไวต่อการเปลี่ยนแปลงของดอกเบี้ยมากขึ้น ฟังก์ชันนี้จึงเหมาะสำหรับใช้ในการวางแผนการลงทุน วิเคราะห์ความเสี่ยง และปรับพอร์ตการลงทุนให้เหมาะสมกับสภาวะตลาด
ฟังก์ชัน DURATION เหมาะสำหรับตราสารหนี้ที่มีการจ่ายคูปองสม่ำเสมอ และช่วยให้นักวิเคราะห์สามารถประเมินความเสี่ยงแบบเชิงปริมาณได้ชัดเจนยิ่งขึ้น
ประโยชน์ของฟังก์ชัน DURATION ใน Excel
- วัดความเสี่ยงของพันธบัตรเมื่อดอกเบี้ยเปลี่ยนแปลง
- คำนวณระยะเวลาคืนทุนเฉลี่ยของกระแสเงินสดจากพันธบัตร
- ช่วยเปรียบเทียบตราสารหนี้หลายประเภท
- ใช้ประเมินความไวต่อการปรับขึ้นหรือลงของดอกเบี้ย
- ใช้ร่วมกับฟังก์ชัน PRICE, YIELD, COUPNUM เพื่อวิเคราะห์แบบมืออาชีพ
รูปแบบการใช้งาน (Syntax)
DURATION(settlement, maturity, coupon, yld, frequency, [basis])อาร์กิวเมนต์ที่ใช้ในฟังก์ชัน DURATION มีดังนี้:
settlement– วันที่ซื้อหรือถือครองพันธบัตรmaturity– วันครบกำหนดของพันธบัตรcoupon– อัตราดอกเบี้ยคูปอง (ต่อปี)yld– ผลตอบแทนที่ต้องการ (Yield to Maturity)frequency– ความถี่ในการจ่ายดอกเบี้ย:- 1 = รายปี
- 2 = รายครึ่งปี
- 4 = รายไตรมาส
basis(ไม่บังคับ) – วิธีนับวัน:- 0 = 30/360 (ค่าเริ่มต้น)
- 1 = Actual/Actual
- 2 = Actual/360
- 3 = Actual/365
- 4 = 30E/360
ตัวอย่างการประยุกต์ใช้งานฟังก์ชัน DURATION ใน Excel
ตัวอย่างที่ 1: คำนวณ Duration ของพันธบัตร 5 ปี จ่ายคูปองปีละครั้ง
สมมติว่าซื้อพันธบัตรวันที่ 01/01/2024 และจะครบกำหนด 01/01/2029 จ่ายดอกเบี้ยปีละครั้งที่อัตรา 6% และคาดหวังผลตอบแทนที่ 5%
| A | B | C | D | E | F |
|---|---|---|---|---|---|
| settlement | maturity | coupon | yld | freq | basis |
| 01/01/2024 | 01/01/2029 | 6% | 5% | 1 | 0 |
สูตร
=DURATION(A2, B2, C2, D2, E2, F2)หรือ
=DURATION(DATE(2024,1,1), DATE(2029,1,1), 6%, 5%, 1, 0)
- ระยะเวลาถือครอง = 5 ปี
- ดอกเบี้ยที่ได้รับ = 6% ต่อปี
- ผลตอบแทนที่ต้องการ = 5%
- Excel ใช้สูตร Macaulay Duration คำนวณจากกระแสเงินสดของคูปองและเงินต้น
- ได้ค่า Duration = 4.48 ปี
ผลลัพธ์
4.48
ตัวอย่างที่ 2: พันธบัตรแบบจ่ายดอกเบี้ยทุก 6 เดือน
สมมติว่าถือพันธบัตรครบกำหนด 3 ปี อัตราคูปอง 4% ต่อปี จ่ายทุก 6 เดือน ต้องการวัด Duration
| settlement | maturity | coupon | yld | freq | basis |
|---|---|---|---|---|---|
| 01/01/2024 | 01/01/2027 | 4% | 4% | 2 | 0 |
สูตร
=DURATION(A2, B2, C2, D2, E2, F2)หรือ
=DURATION(DATE(2024,1,1), DATE(2027,1,1), 4%, 4%, 2, 0)
- ระยะเวลาถือพันธบัตร 3 ปี จ่ายคูปองทุก 6 เดือน
- Excel ใช้ discount cash flow ทุก 6 เดือน
- ได้ Duration = 2.86 ปี
ผลลัพธ์
2.86
ตัวอย่างที่ 3: ฟังก์ชัน DURATION ใน Excel กับพันธบัตรคูปองสูง Yield ต่ำ
| A | B | C | D | E | F |
|---|---|---|---|---|---|
| settlement | maturity | coupon | yld | freq | basis |
| 01/01/2024 | 01/01/2029 | 8% | 4% | 1 | 0 |
สูตร
=DURATION(A2, B2, C2, D2, E2, F2)หรือ
=DURATION(DATE(2024,1,1), DATE(2029,1,1), 0.08, 0.04, 1, 0)
- คูปองสูง → ได้กระแสเงินสดเร็วขึ้น
- Yield ต่ำ → มูลค่าปัจจุบันของคูปองสูงขึ้น
- Duration จึงลดลงเพราะได้ผลตอบแทนเร็ว
ผลลัพธ์
4.37
ตัวอย่างที่ 4: พันธบัตร Yield สูง
| A | B | C | D | E | F |
|---|---|---|---|---|---|
| settlement | maturity | coupon | yld | freq | basis |
| 01/01/2024 | 01/01/2029 | 6% | 9% | 1 | 0 |
สูตร
=DURATION(A2, B2, C2, D2, E2, F2)หรือ
=DURATION(DATE(2024,1,1), DATE(2029,1,1), 0.06, 0.09, 1, 0)
- Yield สูง → คูปองมีมูลค่าน้อยลง
- มูลค่าหลักจะตกอยู่กับเงินต้นในอนาคต
- ทำให้ Duration ยาวขึ้น
ผลลัพธ์
4.13
ตัวอย่างที่ 5: ใช้ฟังก์ชัน DURATION ใน Excel เพื่อเปรียบเทียบพันธบัตรต่างความถี่
| A | B | C | D | E | F |
|---|---|---|---|---|---|
| settlement | maturity | coupon | yld | freq | basis |
| 01/01/2024 | 01/01/2029 | 6% | 5% | 1 | 0 |
| 01/01/2024 | 01/01/2029 | 6% | 5% | 2 | 0 |
| 01/01/2024 | 01/01/2029 | 6% | 5% | 4 | 0 |
สูตร
=DURATION(A2, B2, C2, D2, E2, F2)หรือ
=DURATION(DATE(2024,1,1), DATE(2029,1,1), 0.06, 0.05, 1, 0)
จากตัวอย่าง ข้อมูลทุกส่วนเหมือนกัน ยกเว้นความถี่ที่แตกต่างกัน
- ยิ่งความถี่ในการจ่ายคูปองสูง → กระแสเงินสดยิ่งกระจายเร็วขึ้น
- ส่งผลให้ Duration ลดลงเล็กน้อย
ผลลัพธ์
หมายเหตุ
settlementต้องน้อยกว่าmaturity- ใช้ร่วมกับฟังก์ชัน YIELD, PRICE, COUPNUM เพื่อประเมินพันธบัตรได้ครบมิติ
- Duration ไม่ได้เท่ากับ “อายุพันธบัตร” แต่คือ “น้ำหนักเฉลี่ยของกระแสเงินสด”
สรุป
ฟังก์ชัน DURATION ใน Excel เป็นเครื่องมือที่มีประโยชน์อย่างยิ่งสำหรับนักลงทุนและนักวิเคราะห์การเงินที่ต้องการวัดความเสี่ยงของตราสารหนี้ เมื่ออัตราดอกเบี้ยเปลี่ยนแปลง โดยสามารถคำนวณค่า Macaulay Duration ได้อย่างง่ายดาย ช่วยวางแผนการลงทุนได้แม่นยำยิ่งขึ้น
ข้อมูลอ้างอิง: DURATION function